നോബൽ സമ്മാനം ഗസ്സയിലേക്ക്! രസതന്ത്ര നൊബൽ നേടിയ ഫലസ്തീൻ വംശജൻ ഒമർ യാഗി ആരാണ്? അഭയാർഥി ക്യാമ്പിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന്റെ നെറുകയിലേക്ക് ഉയർന്ന ഈ ശാസ്ത്രജ്ഞനെ അറിയാം, ഒപ്പം മഹത്തായ കണ്ടുപിടുത്തവും

(KasargodVartha) 2025-ലെ രസതന്ത്ര നൊബേൽ സമ്മാനം പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ശാസ്ത്രലോകം ഒരു പുതിയ വിപ്ലവത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിലെ പ്രൊഫസറായ ഒമർ എം. യാഗി ഉൾപ്പെടെ മൂന്ന് പ്രതിഭകളാണ് ഇത്തവണത്തെ പുരസ്‌കാരം പങ്കിട്ടത്. ജപ്പാനിലെ സുസുമു കിറ്റഗാവ (Susumu Kitagawa), ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ റിച്ചാർഡ് റോബ്സൺ (Richard Robson) എന്നിവരാണ് ഒമർ യാഗിക്കൊപ്പം ഈ ബഹുമതിക്ക് അർഹരായ മറ്റ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ. 

'മെറ്റൽ-ഓർഗാനിക് ഫ്രെയിംവർക്കുകൾ' (Metal-Organic Frameworks - MOFs) എന്നറിയപ്പെടുന്ന തന്മാത്രാ ഘടനകളുടെ വികസനത്തിനാണ് റോയൽ സ്വീഡിഷ് അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് ഈ പുരസ്‌കാരം നൽകി ആദരിച്ചത്. രസതന്ത്രത്തിലെ നിയമങ്ങൾ തിരുത്തിക്കുറിച്ച ഈ കണ്ടുപിടിത്തം, വാതക സംഭരണം, കാർബൺ ഡൈ ഓക്‌സൈഡ് പിടിച്ചെടുക്കൽ, ജലശുദ്ധീകരണം, മരുഭൂമിയിലെ വായുവിൽ നിന്ന് വെള്ളം വേർതിരിച്ചെടുക്കൽ തുടങ്ങിയ മാനവരാശിയുടെ നിർണായകമായ വെല്ലുവിളികൾക്ക് പരിഹാരം കാണാൻ കഴിവുള്ള പുതിയ ഒരു തരം പദാർത്ഥങ്ങൾക്ക് ജന്മം നൽകി. 

ഈ കണ്ടെത്തലുകളെ നൊബേൽ കമ്മിറ്റിയിലെ ചെയർമാൻ ഹെയ്‌നർ ലിങ്കെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്, ഹാരി പോട്ടർ കഥകളിലെ ഹെർമിയോണിയുടെ 'അത്ഭുത ഹാൻഡ്ബാഗിനോട്' തുല്യമായാണ്; കാരണം, ഒരു ചെറിയ അളവിൽപ്പോലും വലിയതോതിൽ വാതകങ്ങളെ സംഭരിക്കാൻ ഈ വസ്തുക്കൾക്ക് കഴിയും.

മെറ്റൽ-ഓർഗാനിക് ഫ്രെയിംവർക്കുകൾ (MOFs) എന്ന വിപ്ലവം

ലോഹ അയോണുകളെ (Metal Ions) കാർബൺ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള നീളമുള്ള ജൈവ തന്മാത്രകൾ (Organic Molecules) ഉപയോഗിച്ച് കൂട്ടിയോജിപ്പിച്ച്, ഒരു പ്രത്യേക തരം വാസ്തുവിദ്യാപരമായ ഘടനകൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയയാണ് മെറ്റൽ-ഓർഗാനിക് ഫ്രെയിംവർക്കുകൾ (MOFs). ഒരു സൂക്ഷ്മ തലത്തിലുള്ള ക്രിസ്റ്റൽ ഘടനയാണിത്. ഈ ഘടനകൾക്കുള്ളിൽ, ഒരു ഹോട്ടലിലെ മുറികൾ പോലെ വിശാലമായ അറകൾ ഉണ്ടാകുകയും, അതിലേക്ക് മറ്റ് തന്മാത്രകൾക്ക് പ്രവേശിക്കാനും പുറത്തുപോകാനും സാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 

ഈ പദാർത്ഥങ്ങളുടെ ഭീമാകാരമായ ആന്തരിക ഉപരിതല വിസ്തീർണ്ണം, അവയെ വാതക സംഭരണത്തിനും ശുദ്ധീകരണത്തിനും അനുയോജ്യമാക്കുന്നു. ഉമർ യാഗിയുടെ ഈ രംഗത്തെ സംഭാവനകൾ അതിപ്രധാനമാണ്. അദ്ദേഹം വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത 'റെറ്റിക്കുലാർ കെമിസ്ട്രി' (Reticular Chemistry) എന്ന ശാസ്ത്രശാഖ, തന്മാത്രാ നിർമാണ ബ്ലോക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ച് സുസ്ഥിരവും നിയന്ത്രിതവുമായ സുഷിരങ്ങളുള്ള ഘടനകൾ രൂപപ്പെടുത്താൻ സഹായിച്ചു. 

ഈ പദാർത്ഥങ്ങളുടെ ഭൗതിക സ്വഭാവം മാറ്റിക്കൊണ്ട്, ആവശ്യമുള്ള വാതകങ്ങളെ മാത്രം പിടിച്ചെടുക്കാനും പുറത്തുവിടാനും സാധിക്കുന്ന രീതിയിൽ ഇവയെ ഇഷ്ടാനുസരണം രൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ കഴിയും എന്നതാണ് ഈ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത.

അഭയാർഥി ക്യാമ്പിലെ ബാല്യത്തിൽ നിന്ന് ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ലോകത്തിലേക്ക്

ഈ മഹത്തായ നേട്ടം കൈവരിച്ച പ്രൊഫസർ ഒമർ എം. യാഗിയുടെ ജീവിതകഥ, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള അഭയാർഥികൾക്കും പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളിൽ ജീവിക്കുന്നവർക്കും വലിയ പ്രചോദനമാണ്. 1965-ൽ ജോർദാനിലെ അമ്മാനിൽ, പലസ്തീൻ അഭയാർഥികളായ മാതാപിതാക്കൾക്കാണ് യാഗി ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം കന്നുകാലികളോടൊപ്പം ഒരൊറ്റ മുറിയിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. ചെറുപ്പത്തിൽ കുടിവെള്ളത്തിനായി നീണ്ട ക്യൂവിൽ കാത്തുനിൽക്കേണ്ടിവന്ന ദുരിതമയമായ ബാല്യമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റേത്. 

തന്റെ ജീവിതത്തിൽ ജലക്ഷാമം എത്രത്തോളം സമ്മർദ്ദമുണ്ടാക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു. ഈ അനുഭവമാണ്, മരുഭൂമിയിലെ വായുവിൽ നിന്ന് ജലം വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യയിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ നയിച്ച ഒരു പ്രധാന ഘടകം. തന്റെ മാതാപിതാക്കൾക്ക് എഴുതാനും വായിക്കാനും കഷ്ടിച്ച് മാത്രമേ അറിയുമായിരുന്നുള്ളൂ എന്നും, എന്നാൽ ശാസ്ത്രം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സമത്വ ശക്തിയാണെന്നും യാഗി ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ പറയുകയുണ്ടായി. 

പത്താം വയസ്സിൽ ലൈബ്രറിയിൽ നിന്ന് കിട്ടിയ തന്മാത്രകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പുസ്തകമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ വഴിത്തിരിവായതും, രസതന്ത്രത്തോടുള്ള പ്രണയം വളർത്തിയെടുത്തതും.

ശാസ്ത്രത്തിന്റെ മേഖലകളിലെ സംഭാവനകളും അംഗീകാരവും

തുടക്കത്തിൽ, റിച്ചാർഡ് റോബ്സൺ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത തന്മാത്രാ ഘടനകൾ അസ്ഥിരമായിരുന്നു. എന്നാൽ 1992-നും 2003-നും ഇടയിൽ, സുസുമു കിറ്റഗാവയുടെയും ഒമർ യാഗിയുടെയും ഗവേഷണങ്ങൾ ഈ മേഖലയ്ക്ക് സുസ്ഥിരമായ അടിത്തറ നൽകി. 

രസതന്ത്രത്തിലെ വിപ്ലവകാരിയുടെ ജീവിതരേഖ

പ്രൊഫസർ ഉമർ എം. യാഗി 1965 ഫെബ്രുവരി 9-ന് ആണ് ജനിച്ചത്. ഗസ്സയിലെ അൽ-മസ്മിയ്യ എന്ന ഫലസ്തീൻ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ളവരാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം. പിതാവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം, 15-ആം വയസ്സിൽ ഉമർ യാഗി വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി അമേരിക്കയിലേക്ക് പോയി.

● ബിരുദം: ന്യൂയോർക്കിലെ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് അൽബാനിയിൽ (University at Albany, SUNY) നിന്ന് 1985-ൽ അദ്ദേഹം രസതന്ത്രത്തിൽ ബിരുദം (ബി.എസ്., കം ലൗഡ്) നേടി.

● ഡോക്ടറേറ്റ്: 1990-ൽ ഇല്ലിനോയിസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി അറ്റ് അർബാന-ചാംപെയ്‌നിൽ (University of Illinois at Urbana-Champaign) നിന്ന് രസതന്ത്രത്തിൽ ഡോക്ടറേറ്റ് (പി.എച്ച്.ഡി.) കരസ്ഥമാക്കി.

● പോസ്റ്റ് ഡോക്ടറൽ പഠനം: 1990 മുതൽ 1992 വരെ അദ്ദേഹം ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നാഷണൽ സയൻസ് ഫൗണ്ടേഷൻ പോസ്റ്റ് ഡോക്ടറൽ ഫെലോ ആയി ഗവേഷണം തുടർന്നു.

ഔദ്യോഗികവും അക്കാദമികവുമായ രംഗം

അരിസോണ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായി 1992-ൽ ഉമർ യാഗി തന്റെ അക്കാദമിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചു. പിന്നീട് 1999-ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മിഷിഗണിലും, 2006-ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കാലിഫോർണിയ, ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലും (UCLA) പ്രൊഫസറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 2012 മുതൽ അദ്ദേഹം കാലിഫോർണിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റി, ബെർക്ക്‌ലിയിൽ (UC Berkeley) രസതന്ത്ര വിഭാഗം പ്രൊഫസറായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 

നിലവിൽ അവിടെ 'ജെയിംസ് ആൻഡ് നീൽറ്റ്ജെ ട്രെറ്റർ എൻഡോവ്ഡ് ചെയർ ഇൻ കെമിസ്ട്രി' എന്ന പദവി വഹിക്കുന്നു. കൂടാതെ, ബെർക്ക്‌ലി ഗ്ലോബൽ സയൻസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ സ്ഥാപക ഡയറക്ടറും യുഎസ് നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് അംഗവുമാണ്.

പ്രധാന ശാസ്ത്ര സംഭാവനകൾ 

പ്രൊഫസർ ഉമർ യാഗി 'റെറ്റിക്കുലാർ കെമിസ്ട്രി' (Reticular Chemistry) എന്ന പുതിയ ശാസ്ത്രശാഖയ്ക്ക് തുടക്കമിട്ട ശാസ്ത്രജ്ഞനാണ്. തന്മാത്രാ നിർമാണ ബ്ലോക്കുകൾ (molecular building blocks) ശക്തമായ രാസബന്ധനങ്ങൾ വഴി കൂട്ടിയിണക്കി തുറന്ന ക്രിസ്റ്റൽ ശൃംഖലകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലാണ് ഈ രംഗം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്.

● മെറ്റൽ-ഓർഗാനിക് ഫ്രെയിംവർക്കുകൾ (MOFs): 1995-ൽ യാഗിയും സഹപ്രവർത്തകരും ചേർന്നാണ് ആദ്യത്തെ മെറ്റൽ-ഓർഗാനിക് ഫ്രെയിംവർക്കുകൾ (MOFs) വികസിപ്പിച്ചത്. ലോഹ അയോണുകളെ കാർബൺ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ജൈവ തന്മാത്രകൾ ഉപയോഗിച്ച് ബന്ധിപ്പിച്ച്, ഉള്ളിൽ വലിയ അറകളോടുകൂടിയ പോറസ് ക്രിസ്റ്റൽ ഘടനകൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയാണിത്.

● കോവലന്റ് ഓർഗാനിക് ഫ്രെയിംവർക്കുകൾ (COFs): 2005-ൽ അദ്ദേഹം കോവലന്റ് ഓർഗാനിക് ഫ്രെയിംവർക്കുകളും (COFs) വികസിപ്പിച്ചു.

മറ്റ് പുരസ്‌കാരങ്ങൾ

2018-ലെ വുൾഫ് പ്രൈസ് ഇൻ കെമിസ്ട്രി, 2024-ലെ ടാങ് പ്രൈസ് ഇൻ സസ്‌റ്റൈനബിൾ ഡെവലപ്‌മെന്റ്, 2017-ലെ ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീൻ വേൾഡ് അവാർഡ് ഓഫ് സയൻസ് തുടങ്ങിയ നിരവധി അന്താരാഷ്ട്ര ബഹുമതികളും അദ്ദേഹം നേടിയിട്ടുണ്ട്.

● സൈറ്റേഷൻ റെക്കോർഡ്: 2000-നും 2010-നും ഇടയിൽ ലോകത്ത് ഏറ്റവുമധികം ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ട രണ്ടാമത്തെ രസതന്ത്രജ്ഞനായി അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.

പുരസ്കാരത്തുകയും അവാർഡ് ദാന ചടങ്ങും

2025-ലെ രസതന്ത്ര നൊബേൽ സമ്മാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ച 11 ദശലക്ഷം സ്വീഡിഷ് ക്രോണർ (ഏകദേശം 1.2 മില്യൺ യു.എസ്. ഡോളർ) മൂന്ന് വിജയികളും പങ്കിടും. ആൽഫ്രഡ് നോബലിന്റെ ചരമവാർഷിക ദിനമായ ഡിസംബർ 10-ന് സ്വീഡനിലെ സ്റ്റോക്ക്ഹോമിൽ നടക്കുന്ന ചടങ്ങിൽ സ്വീഡിഷ് രാജാവ് നോബൽ സമ്മാന ജേതാക്കൾക്ക് മെഡലുകളും സമ്മാനത്തുകയും നൽകും. പ്രൊഫസർ ഒമർ യാഗിക്ക് ലഭിച്ച ഈ അംഗീകാരം, രസതന്ത്ര ലോകത്ത് പുതിയ പ്രതീക്ഷകളും അവസരങ്ങളുമാണ് തുറന്നു കൊടുക്കുന്നത്.

ഈ വാർത്തയെക്കുറിച്ചുള്ള നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുക.

Article Summary: Palestinian-origin scientist Omar Yaghi wins 2025 Nobel Prize in Chemistry for Metal-Organic Frameworks (MOFs).

#NobelPrize #Chemistry #OmarYaghi #MOFs #ReticularChemistry #Palestinian